Rolnictwo zintegrowane

Rolnictwo zintegrowane, bywa często nazywane rolnictwem proekologicznym i stawia się je między rolnictwem tradycyjnym, a biologicznym. Charakteryzuje się mniejszym zużyciem nawozów mineralnych oraz pestycydów pochodzenia chemicznego. Duże znaczenie w tym modelu produkcji rolnej ma stosowanie odpowiedniego płodozmianu, który polepsza strukturę i żyzność gleby, jest także środkiem profilaktycznym w zwalczaniu chwastów i szkodników. Ochrona roślin prowadzona jest przede wszystkim metodami mechanicznymi i uzupełniana pestycydami. W rolnictwie zintegrowanym uzyskuje się niższe plony niż w rolnictwie intensywnym, jednak ze względu na znaczące oszczędności po stroni nakładów rolnictwo zintegrowane może rywalizować z rolnictwem intensywnym. W niektórych krajach stosuje się znaki identyfikujące żywność wyprodukowaną w gospodarstwach zarządzanych zgodnie z założeniami rolnictwa zintegrowanego. 

EISA, Europejska Inicjatywa na Rzecz Rozwoju Rolnictwa Zrównoważonego, działa od maja 2001 roku, a podstawowym zadaniem organizacji jest promocji zintegrowanego rolnictwa w Europie. Ważną działalnością jest prowadzenie pokazowych gospodarstw otwartych dla szerokiego grona zwiedzających. Jedną z podstawowych misji EISA jest przekazanie społeczeństwu wiedzy o pracy rolnika, stworzenie możliwości bezpośredniej komunikacji między rolnikiem a konsumentem. Coraz większa część społeczeństwa traci kontakt ze wsią i nie rozumie specyfiki pracy w gospodarstwie rolnym. Członkowie EISA, krajowe stowarzyszenia pokazują jak wygląda praca rolników w harmonii z przyrodą, dbając i chroniąc zasoby naturalne, przede wszystkim glebę i wodę, stosując zasady dobrostanu zwierząt. 

Zintegrowane rolnictwo to szansa dla gospodarstw rodzinnych, które produkując „dobrą żywność” są w stanie konkurować z dużymi producentami. Gospodarstwa wzorcowe pełnią ważną rolę edukacyjną, organizując dni otwarte, przyjmując wycieczki dzieci i dorosłych, uczą iż rolnik produkuje żywność dbając o środowisko naturalne. 

W Polsce nie ma jeszcze organizacji, stowarzyszenia propagującego rolnictwo zintegrowane. Jeżeli ktoś z Państwa chciałby zasięgnąć więcej informacji, lub skontaktować się z podobnymi organizacjami działającymi w innych państwach lub z EISA, KZPBC służy pomocą. Prosimy kontaktować się z pracownikiem Związku, p. Milda Kraużlis, telefonicznie (22 8264104) lub e-mail (kzpbc@kzpbc.com.pl). 

Poniżej umieszczono informacje dotyczące EISA oraz spotkania przedstawicieli organizacji rolniczych, jakie odbyło się na początku września na zaproszenie niemieckiego Stowarzyszenia na Rzecz Promocji Zrównoważonego Rolnictwa (FNL).

Komisja Europejska umacnia rolę zintegrowanego rolnictwa
 
Fundamentalne znaczenie przejrzystych informacji dotyczących polityki rolnej i innych strategii unijnych

Stowarzyszenie na Rzecz Promocji Zrównoważonego Rolnictwa (FNL) / Europejska Inicjatywa na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju Rolnictwa (EISA), Hildesheim, 4-5 września b.r.: Czterdziestu pięciu ekspertów ds. rolnictwa z ośmiu krajów Unii Europejskiej spotkało się w ubiegłym tygodniu w Hildesheim w celu omówienia rozwiązań bieżących problemów dotyczących przekazu i wymiany informacji na temat rolnictwa oraz przedyskutowania ostatnich wydarzeń w sektorze rolniczym. W trakcie spotkania Komisja Europejska położyła nacisk na rolę rolnictwa zintegrowanego. Podczas dyskusji panelowej w ramach programu wymiany rolników EISA dr Martin Scheele z Dyrektoriatu Generalnego ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich Komisji Europejskiej powiedział: ,,Gdy spojrzymy na wyzwania, jakie stawia nam konieczność zapewnienia dostaw żywności dla świata, rola systemu rolnictwa zintegrowanego systematycznie wzrasta”. Dodał ponadto, że: ,,Sieć gospodarstw wzorcowych EISA stanowi doskonałą płaszczyznę przekazywania społeczeństwu europejskiemu informacji dotyczących zrównoważonego rolnictwa i Wspólnej Polityki Rolnej”. 

Celem EISA oraz Komisji Europejskiej jest tworzenie stowarzyszeń (podobnych do Stowarzyszenia na Rzecz Promocji Zrównoważonego Rolnictwa (FNL) w Niemczech, jak i innych krajowych stowarzyszeń członkowskich EISA), których rolą jest zachęcanie do dalszego rozwoju rolnictwa zintegrowanego i podnoszenie świadomości społecznej w kwestiach polityki rolnej w obrębie Unii. W bieżącym roku program wymiany rolników EISA był po raz pierwszy współfinansowany przez Komisję Europejską. Wydarzenie skupiało się nie tylko na kwestiach rolnictwa zintegrowanego, ochrony przyrody, gleby i wody, bioenergii, odpowiedzialnej hodowli zwierząt oraz produkcji i rynku cukru, ale także na sposobach przekazywania społeczeństwu informacji dotyczących Wspólnej Polityki Rolnej oraz jej wdrażania w gospodarstwach rolnych na terenie Unii Europejskiej. 

Podczas tego dwudniowego spotkania zarząd EISA reprezentował przewodniczący Tony Worth z Wielkiej Brytanii oraz dwóch wiceprzewodniczących - Heinrich Kemper (Niemcy) oraz Gerard Marmasse (Francja).

Kierunek Wschód
Po udanym programie wymiany rolników w Szwecji w 2004 r. oraz po wyjazdach badawczych do Francji, Luksemburga oraz Wielkiej Brytanii w latach kolejnych, w roku 2008 organizatorzy wymiany rolników EISA dotrzymali kroku powiększającej się Unii Europejskiej: po raz pierwszy udział w tym wydarzeniu wzięli rolnicy oraz przedstawiciele organizacji rolniczych z Republiki Czeskiej, Węgier oraz Polski.

Ceny w Unii wzrosną?
Z inicjatywy Stowarzyszenia na Rzecz Promocji Zrównoważonego Rolnictwa (FNL), członka EISA, w dniu 5 września zorganizowano w ramach tegorocznego programu śniadanie prasowe. Dyskusje z dziennikarzami skupiły się na kwestii, czy polityka Unii prowadzi do wzrostu cen żywności. Uczestnicy ocenili tę kwestię jako dość kontrowersyjną. Podczas gdy Udo Hemmerling ze Związku Rolników Niemieckich oraz dr Martin Scheele obstawali przy stwierdzeniu, że polityka europejska nie spowoduje wzrostu cen, dr Gibfried Schenk z FNL, przewodniczący EISA Tony Worth, a szczególnie Claudia Michel z Europejskiego Stowarzyszenia Ochrony Roślin (ECPA) w Brukseli, poruszyli kwestie, które w krótkim czasie mogą zagrozić stabilności cen w Unii. W ich ocenie niezbędne jest radykalne podniesienie efektywności produkcji na obecnie użytkowanych terenach rolniczych – zarówno w skali ogólnoświatowej, jak i w Europie oraz w Niemczech. ,,W chwili gdy nowe ustawodawstwo dotyczące ochrony roślin omawiane obecnie w Brukseli i Strasburgu doprowadzi do stopniowego wycofania wielu aktywnych składników pestycydów, plonów nie będzie już można odpowiednio chronić przed szkodnikami i chorobami. Brak ochrony jest natomiast jednoznaczny z coraz większymi stratami jakościowymi i ilościowymi – a to w sposób nieunikniony wpłynie na ceny, które w efekcie konsumenci zapłacą za żywność”, powiedziała Claudia Michel.

Wspólna Polityka Rolna: kluczowe znaczenie przejrzystości i informacji
W czasie dyskusji panelowej w dniu 4 września uczestnicy zastanawiali się nad tym, w jakim stopniu obywatele Unii Europejskiej są w stanie śledzić i rozumieć cele Wspólnej Polityki Rolnej. Dr Martin Scheele podsumował punkt widzenia Komisji w sposób następujący: ,,Powiem to tak: nie rozumiem, jak działa mój samochód, ale wierzę, że działa on tak jak należy wożąc mnie z miejsca na miejsce. Żyję z tym – i muszę żyć.” Komisja Europejska ma nadzieję osiągnąć podobny poziom zaufania wśród obywateli Unii, których mogą nie interesować dokładne szczegóły Wspólnej Polityki Rolnej, powiedział dr Scheele. 

Mimo tak klarownego sformułowania zarówno dr Scheele, jak i inni uczestnicy dyskusji panelowej - Clemens Neumann z Federalnego Ministerstwa Żywności, Rolnictwa i Ochrony Konsumenta, Jörn Dwehus ze Związku Rolników Dolnej Saksonii oraz przewodniczący EISA Tony Worth - stwierdzili jasno, że Bruksela wydaje się mieć problemy z przekazem informacji: nawet w chwili obecnej w społeczeństwie funkcjonuje powszechnie błędny osąd - oparty głównie na wyobrażeniach, które przetrwały z okresu lat 70. i 80. ubiegłego wieku - że żywność nadal produkuje się w nadmiarze, wyrzuca się ją i niszczy. Dochodzi do tego brak wiedzy i zrozumienia opinii publicznej na temat Wspólnej Polityki Rolnej oraz jej wpływu na życie ludzi. Oddzielenie płatności rolnych od produkcji wyeliminowałoby bodźce do tworzenia nadwyżek produkcyjnych. Większość społeczeństwa jest jednakże całkowicie tego nieświadoma.

Duża różnorodność gospodarstw
Wizyty w gospodarstwach rolnych były kolejnym ważnym aspektem programu wymiany rolników. Pierwszym, odwiedzonym w dniu 4 września, było gospodarstwo rodziny Ostmeyerów w Laatzen koło Hanoweru. Gospodarstwo to jest usytuowane na granicy terenów FFH ,,Leineaue zwischen Hannover und Ruthe”, dlatego też działalność rolnicza musi być tu szczególnie skoncentrowana na ochronie środowiska, gleby i wody. Gospodarz Karl-Heinrich Ostmeyer jasno przedstawił uwarunkowania prawne swojej działalności i sposób, w jaki zadbał o te kwestie poprzez wprowadzenie zasad systemu rolnictwa zintegrowanego w swoim gospodarstwie. 

Goście odwiedzili następnie biogazownię w Algermissen, która była również bardzo interesującym miejscem. Dirk Ernst, dyrektor zakładu oraz jeden z pięciu rolników-współwłaścicieli biogazowni, szczegółowo omówił ramy polityczne oraz warunki otrzymywania dotacji, przedstawił pozytywny wpływ produkcji biogazu na kolejność upraw oraz efektywne działanie samej biogazowni. 

5 września kluczowym zagadnieniem programu wymiany była odpowiedzialna hodowla zwierząt. W stacji naukowo-badawczej w Ruthe należącej do Wyższej Szkoły Weterynarii w Hanowerze (TiHo) dr Gerhard Greif, rektor TiHo, dr Andreas Briese z Instytutu Higieny Zwierząt, Ochrony Zwierząt oraz Etologii Zwierząt oraz dr Christian Sürie ze stacji naukowo-badawczej w Ruthe przedstawili gościom różne aspekty hodowli zwierząt. Przede wszystkim omówiono przepisy europejskie oraz ich wdrażanie w różnych krajach, a następnie oprowadzono gości po wzorcowych stajniach i objaśniono warunki bytowania zwierząt. Ostatnim punktem zwiedzania była cukrownia w Nordstemmen.

EISA
Europejska Inicjatywa na Rzecz Rozwoju Rolnictwa Zrównoważonego (EISA) została podjęta w celu wspólnego rozwoju i promocji systemu rolnictwa zintegrowanego w całej Europie. Rolnictwo zintegrowane to system zrównoważony, który pomaga rolnikom doskonalić sposoby ich pracy, tak by przynosiły one istotne korzyści dla środowiska, podnosiły dochodowość ich gospodarstw i umacniały odpowiedzialność społeczną - a tym samym przyczyniały się do zrównoważonego rozwoju.

Członkowie EISA to stowarzyszenia krajowe, które działają na rzecz społecznego zrozumienia działalności rolniczej w Austrii, Niemczech, Francji, Luksemburgu, Szwecji oraz Wielkiej Brytanii, wykorzystując do tego celu sieć gospodarstw wzorcowych. Ułatwia to nawiązywanie kontaktów między producentami i konsumentami, pomaga też budować społeczną świadomość pracy rolników w harmonii z przyrodą w celu produkcji dobrej żywności i zapewnienia odnawialnych zasobów przy jednoczesnej trosce o środowisko i społeczeństwo.

Kontakt:

FNL
Dr Andreas Frangenberg
Konstantinstraße 90
D- 53179 Bonn
Tel.: +49 (228) 979 93 35
E-Mail: a.frangenberg@fnl.de
www.fnl.de

EISA
Mr Robby Schreiber
Av. Lt. G. Pire 15
B-1150 Brussels
Tel: +32 (2) 660 82 14
Email: gani-med@skynet.be
www.sustainable-agriculture.org